Kasım
KTÜ-SAM Haftalık Uluslararası Gündem Bülteni (Kasım 2026 3. Hafta)
Stratejik Araştırma Merkezi
Karadeniz Teknik Üniversitesi Stratejik Araştırma Merkezi (KTÜ-SAM) olarak, uluslararası gündemde öne çıkan gelişmeleri incelediğimiz haftalık bültenimizin yeni sayısını sunuyoruz.
ABD Ekim 2026 Enflasyon (TÜFE) Verisinin Küresel Piyasalara Etkisi: ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) tarafından 10 Kasım'da açıklanan Ekim ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri, küresel makroekonomik beklentilerin şekillenmesinde haftanın en önemli veri seti olmuştur. ABD ara seçimlerinin hemen sonrasına denk gelen bu veriler; ABD Merkez Bankası'nın (Fed) aralık ayındaki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında izleyeceği faiz politikasına dair sinyaller vermiş, gelişmekte olan piyasaların (Küresel Güney) borçlanma maliyetleri ve döviz kurları üzerinde doğrudan bir fiyatlanma yaratmıştır.
Rusya-Ukrayna Savaşında Liderlik Hedeflemesi: Ukrayna'nın Rus petrol altyapısına ve stratejik hedeflerine yönelik uzun menzilli operasyonlarına karşılık olarak, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve üst düzey Rus yetkililerin, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenski'ye yönelik uygulandığı iddia edilen "örtülü dokunulmazlığı (unofficial ban on targeting)" kaldırdığı uluslararası basına yansımıştır. Bu gelişme, savaşın şiddetinin konvansiyonel alandan çıkarak devlet liderliğine yönelik asimetrik suikast risklerini barındıran yeni bir seviyeye taşınma potansiyelini göstermektedir.
Ukrayna'nın "Tarafsızlık" Resti: Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, olası barış müzakerelerinde Rusya'nın temel şartı olan "Ukrayna'nın tarafsız statüsünün anayasaya eklenmesi" talebini kesin bir dille reddetmiştir. Ateşkesin ancak güçlü güvenlik garantileri ile sağlanabileceği vurgulanmıştır.
COP31 İklim Zirvesi ve Küresel Müzakereler): Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9 Kasım 2026'da Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da resmi olarak başlamıştır. Gelişmekte olan ülkelerin iklim uyum fonlarına erişim mekanizmalarının ve fosil yakıtlardan çıkış takvimlerinin tartışıldığı zirve, çok taraflı çevre diplomasisinin bu haftaki merkez üssü olmuştur.
Pasifik'te Xavier Kasırgası: Kategori 1 şiddetindeki Xavier Kasırgası, şiddetli rüzgar ve yağışlarla Kuzey Cook Adaları'nı vurarak gelişmekte olan küçük ada devletlerinin (SIDS) iklim değişikliği karşısındaki kırılganlığını ve kayıp-hasar (loss and damage) fonunun aciliyetini bir kez daha ortaya koymuştur.
Karadeniz ve Ukrayna Üzerinde Karşılıklı İHA ve Füze Saldırıları: Rusya güçleri, Ukrayna hedeflerine yönelik (İskender-M balistik füzeleri ve 300'ü aşkın insansız hava aracını kapsayan) yüksek yoğunluklu bir saldırı dalgası başlatmıştır. Aynı süreçte Ukrayna güçleri, Rusya'nın derinliklerindeki havacılık ve enerji altyapılarına yönelik karşı operasyonlarını artırarak Avrasya coğrafyasındaki yıpratma savaşını (war of attrition) karşılıklı olarak derinleştirmiştir.
OPEC Aylık Petrol Piyasası Raporu ve Talep Tahminleri: Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), 11 Kasım 2026'da yayımladığı Aylık Petrol Piyasası Raporu (MOMR) ile 2026-2027 kış sezonuna yönelik küresel enerji talebi projeksiyonlarını güncellemiştir. Raporda; Asya piyasalarındaki toparlanma hızı, ABD'deki yeni siyasi dönemin fosil yakıt üretim stratejileri ve Orta Doğu'daki jeopolitik risk primlerinin küresel enerji arz güvenliğine yapacağı baskılar detaylı olarak ele alınmış, enerji diplomasisinde üretici-tüketici ülkeler arası dengeler yeniden analiz edilmiştir.
Web Summit Lizbon ve Yapay Zekanın Güvenlikleştirilmesi: Küresel teknoloji ekosisteminin en büyük buluşmalarından biri olan Web Summit, 8-11 Kasım 2026 tarihleri arasında Portekiz'in başkenti Lizbon'da gerçekleştirilmiştir. Zirvede sadece ticari teknoloji eğilimleri değil; otonom silah sistemleri (LAWS), savunma teknolojilerinde yapay zeka entegrasyonu ve dezenformasyonla mücadele konuları devlet yetkilileri ve teknoloji şirketleri arasında stratejik bir güvenlik meselesi olarak masaya yatırılmıştır. Sivil teknolojilerin askeri amaçlarla (dual-use) kullanım kapasitesindeki artış, uluslararası teknoloji diplomasisinin ana tartışma konusu olmuştur.
COP31 Antalya Zirvesi Nihai Kararları: Antalya'da devam eden COP31 zirvesinin ikinci ve son haftasında, delegasyonlar arasındaki ikili/çoklu müzakerelerin tamamlanması beklenmektedir. Zirvenin özellikle iklim finansmanı taahhütleri ve küresel emisyon azaltım hedeflerine dair nihai sonuç bildirgesinin 20 Kasım'da kamuoyuna açıklanması öngörülmektedir.
APEC Liderler Zirvesi: Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) çerçevesinde liderlerin bir araya gelmesi planlanmaktadır. Özellikle ABD, Çin ve Rusya liderlerinin (veya üst düzey delegasyonlarının) aynı diplomatik platformda bulunması; serbest ticaret, Asya-Pasifik güvenliği ve Tayvan Boğazı gibi küresel kırılma hatlarının çok taraflı olarak ele alınmasına zemin hazırlayacaktır.
Euro Bölgesi Enflasyon Verileri: Avrupa İstatistik Ofisi'nin (Eurostat) yayımlayacağı ekim ayı nihai enflasyon verileri, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) makro ihtiyati tedbirleri ve Euro Bölgesi'nin ekonomik toparlanma seyri açısından küresel piyasaların takibinde olacaktır.