Genel Bilgi

Ä°NÅžAAT MÜHENDÄ°SLİĞİ NEDÄ°R?

Ä°nÅŸaat mühendisliÄŸi, malzeme ve tekniÄŸi en iyi ÅŸekilde bir araya getiren, yapıların plan, proje, yapım ve denetlenmesiyle uÄŸraÅŸan temel mühendislik dalıdır. Ä°nÅŸaat Mühendisleri her türlü bina, baraj, havaalanı, köprü, yol, su kemerleri, liman, kanalizasyon, su ÅŸebekesi, tünel, demiryolu, hızlı tren projeleri, metro vb. hizmet ve endüstri yapılarının planlanması, projelendirilmesi, yapımı ve denetimi konuları ile ilgili eÄŸitim ve araÅŸtırma yapar. MühendisliÄŸin anası olarak da kabul edilen inÅŸaat mühendisliÄŸi askerî mühendislikten sonra gelen en eski temel mühendislik dalıdır ve ingilizce kelime anlamı civil engineering ilk olarak 18.y.y. da askerî olmayan mühendislik çalışmalarını askerî mühendislikten ayırabilmek için kullanılmıştır. Ä°nÅŸaat mühendisliÄŸi kurucu mühendislik alanlarının başında gelir. Ä°nÅŸaat mühendisliÄŸi geniÅŸ bir alanı kapsadığından çeÅŸitli dallarda uzmanlaÅŸma gereÄŸi duyulmaktadır. Bu alanların baÅŸlıcaları, çevre mühendisliÄŸi, geoteknik, belediye ya da kentsel mühendislik, kıyı mühendisliÄŸi, ölçme bilgisi, yapı mühendisliÄŸi, temel mühendisliÄŸi, su mühendisliÄŸi, malzeme bilimi, ulaÅŸtırma mühendisliÄŸi vb. konulardır.

Ä°NÅžAAT MÜHENDÄ°SLERÄ°NÄ°N TÜRKÄ°YE VE DÜNYADA Ä°Åž Ä°MKANLARI NELERDÄ°R?

Ä°nÅŸaat mühendisleri için tipik bir kariyer yolu mevcut deÄŸildir.Ä°nÅŸaat mühendisi olmaya hak kazanmış bir çok kiÅŸi düÅŸük sorumluluk gerektiren iÅŸlerle baÅŸlarlar ve yetkilerini kanıtladıkça, daha yüksek sorumluluk düzeyi isteyen iÅŸ ve görevler için güven kazanırlar. Ancak inÅŸaat mühendislik mesleÄŸinin her bir dalı deÄŸiÅŸik kariyer yolları izlemeyi gerektirmektedir.Bazı alan ve firmalarda giriÅŸ derecesindeki mühendisler üst düzey tasarım mühendislerinin "gözleri ve kulakları" olmak üzere inÅŸaat izleme bölümünden iÅŸe baÅŸlarken, bazı alan ve firmalarda ise rutin analiz tasarım ve yorum konularında iÅŸe baÅŸlayabilirler. Deneyimli mühendisler ise genellikle kompleks analiz iÅŸleri, daha karmaşık tasarım projelerinin yönetimi, diÄŸer mühendislerin yönetimi ya da özel danışmanlığı kapsayacak ÅŸekilde adlî mühendislik dallarındaki gibi daha karmaşık ve sorumluluk gerektiren iÅŸ ve görevlerde hizmet verirler.
Üniversitelerin teknik alanlarla ilgili bölümlerinden mezun olanlar kamu ve özel sektörde istihdam edilebilirler. Ayrıca kendi imkânlarıyla iÅŸlerini kurarlar. Bayındırlık ve Ä°skân, Orman, Tarım ve Köy Ä°ÅŸleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar, UlaÅŸtırma Bakanlığı ve DSÄ°, Karayolları, Millî EÄŸitim Bakanlığı ve kamu iktisadi teÅŸekküllerinde v.b. gibi kurum ve kuruluÅŸlarda görev almakta, bir kısmı da serbest çalışmaktadır.
Ülkemizde, baÅŸta THY, TAÄ° olmak üzere THK ve özel havacılık ÅŸirketleri ile ana bakım üstlerinde, TAI veya TUSAÅž? da çalışabilirler. UlaÅŸtırma Bakanlığına baÄŸlı uçak fabrikalarında ya da onarım atölyelerinde görev alırlar. TKÄ°, Etibank, MTA Enstitüsü, DSÄ°, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, Elektrik Ä°ÅŸleri Etüt Ä°daresi, Toprak-Su, Yol-Su-Elektrik Kurumu, Deprem AraÅŸtırma Enstitüsü gibi resmi kuruluÅŸlarda, yabancı petrol ÅŸirketleri, özel maden ve sondaj ÅŸirketleri gibi özel iÅŸletmelerde görev alabilirler. Kamu kesiminde çalışan mimarlar genellikle Bayındırlık ve Ä°skân, UlaÅŸtırma Bakanlıklarında ve belediyelerde görev alırlar...

Ä°NÅžAAT MÜHENDÄ°SLİĞİNÄ°N TARÄ°HÄ° NASILDIR?

Ä°nÅŸaat mühendisliÄŸi, insan varlığının baÅŸlangıcından beri hayatın bir unsuru olmuÅŸtur. Ä°nÅŸaat mühendislik biliminin ilk örnekleri, M.Ö.4000 ve M.Ö.2000 yılları arasında Antik Mısır ve Mezopotamya (Eski Irak) bölgelerinde, insanların göçebe hayatı terk ederek, barınak yapımı ihtiyacı doÄŸduÄŸu sıralarda baÅŸlamış olabilir. Bu süre zarfında, tekerlek ve yelken geliÅŸimiyle birlikte ulaşım, önemi gitgide artan bir ihtiyaç haline gelmiÅŸtir.
Modern zamanlara kadar inÅŸaat mühendisliÄŸi ve mimarlık arasında net bir ayrım yoktu. Dönemin inÅŸaat mühendisleri ve mimarları için genellikle aynı kiÅŸiye atıfta bulunularak birbirinin yerlerine kullanıldı. Mısır'daki piramitlerin yapımı (yaklaşık M. Ö.2700-2500) büyük yapı inÅŸaatlarının ilk örneklerindendir. DiÄŸer antik tarihi inÅŸaat mühendisliÄŸi yapıları Antik Yunanistan'da yapılan Athena tapınağı Parthenon (M.Ö.447-438), Roma mühendisleri tarafından yapılan Appian Yolu (M.Ö.312), Çin Ä°mparatoru Shih Huang Ti'nin emriyle General Meng t'ien tarafından yapılan Çin Seddi (M.Ö.220) ve Sri Lanka'nın Anuradhapura ÅŸehrinde bulunan Jetavanaramaya buddha anıtı (3.YY) olarak sayılır.
Ä°nÅŸaat mühendislik biliminin dünya üzerinde öncü okulu olarak Fransa'da Köprü ve Otoyol Kolordu'sundan ayrılarak 1747 yılında büyüyüp Köprü ve Karayolları Ulusal Okulu ismini alan okulu örnek verebiliriz. Bu okulun öÄŸretmenleri hidrolik, makine mekaniÄŸi ve malzeme biliminde ana standartlar haline gelen kitaplar yayınladılar. Ä°htiyaçtan dolayı tasarım, hesaplama, amprik formüller gibi kavramları kendi kendini yetiÅŸtirerek kullanan sivil halkın içerisinden asker olmasalar da mühendislik yapan kiÅŸiler oluÅŸtu. Ä°ngiltere'de James Brindley bir deÄŸirmenci olarak baÅŸladı ve yüzyılın önde gelen kanal üreticisi haline geldi, John Rennie deÄŸirmenci çırağı iken Yeni Londra Köprüsünü inÅŸa etti. Bir taÅŸ ustası olan Thomas Telford, Ä°ngiltere'nin önde gelen karayolu üreticisi oldu.
Ä°nÅŸaat mühendisliÄŸi terimi ise dünyada ilk olarak civil engineering ÅŸeklinde 18. yüzyılda, askerî mühendislik eylemlerinden farklı olarak sivil halkın mühendislik hareketlerini betimleyebilmek için kullanıldı. Eddystone Fenerini inÅŸa eden John Smeaton, kendi kendine inÅŸaat mühendisi diyen ilk kiÅŸi olarak tarihe geçti.1771 yılında Smeaton ve birkaç arkadaşı, mesleÄŸin öndegelenlerinin akÅŸam yemeklerinde buluÅŸarak biraraya geldiÄŸi, Ä°nÅŸaat Mühendisleri Smeatonian DerneÄŸini kurdular. Bazı teknik buluÅŸmalar oluÅŸtuysa da bu grup küçük bir sosyal grup olmaktan öteye gidemedi.
1818 yılında inÅŸaat mühendisleri kurumu Londra'da kuruldu ve 1820 yılında ünlü mühendis Thomas Telford ilk baÅŸkanı oldu. Kurum 1828 yılında, inÅŸaat mühendisliÄŸinin resmen bir meslek olarak tanınması ile kraliyet imtiyaznamesini kazandı. Ä°nÅŸaat mühendisliÄŸi ise aÅŸağıdaki ÅŸekilde tanımlandı;
(Ä°nÅŸaat mühendisliÄŸi) hem iç hem dış ticaret için; dahili etkileÅŸim ve alışveriÅŸ için yol, köprü, kanal, ırmak taşıması ve iskelelerin inÅŸasının uygulamasında; liman, rıhtım, dalgakıran, deniz fenerlerinin inÅŸasında; ticaret amacıyla yapay güç ile dolaşım sanatında; ve makinaların uygulama ve inÅŸasında; ve ÅŸehir ve kasabaların drenajında (boÅŸaltımında); ülkelerde üretim ve ulaşımın araçları olarak, doÄŸanın büyük güç kaynaklarını insanın kullanımı ve faydasına yönlendirme sanatıdır.
ABD'de inÅŸaat mühendislik eÄŸitimi veren ilk özel üniversite Yüzbaşı Alden Partridge tarafından 1819 yılında kurulan Norwich Üniversitesi oldu.. Amerika'da inÅŸaat mühendisliÄŸinde ilk derecelendirilen mühendis 1835 yılında Rensselaer Polytechnic Enstitüsü tarafından ödüllendirildi. Ödül alan ilk kadın mühendis ise 1905 yılında Cornell Üniversitesi tarafından ödüllendirilen Nora Stanton Blatch oldu.
 

Ä°NÅžAAT MÜHENDÄ°SLİĞİ LÄ°SANS EĞİTÄ°MÄ° NASILDIR?

Ä°nÅŸaat mühendisleri, inÅŸaat mühendisliÄŸi için önemli olan tipik bir akademik dereceye sahiptirler. Böyle bir derece için alınan eÄŸitimin uzunluÄŸu genellikle 3-5 yıldır. Bazı üniversitelerde Fen Bilimleri Lisansı olarak tayin edilirken, genellikle tamamlanan derece, Mühendislik Lisansı olarak geçmektedir. Verilen bu derece, fizik, matematik, proje yönetimi, tasarım ve inÅŸaat mühendisliÄŸi spesifik konularını kapsayan üniteleri içerir. BaÅŸlangıçta bu tür konular inÅŸaat mühendisliÄŸi alt mühendisliklerinin, hepsi deÄŸilse de, bir çoÄŸunu kapsamaktadır. Lisans eÄŸitiminin sonlarına doÄŸru ise, öÄŸrenciler bir veya daha fazla alt mühendisliklerde uzmanlaÅŸma seçerler. Lisans derecesi (ing:BEng/BSc) almış öÄŸrenciler mühendislik hizmetleri verebilmek için resmen tanınmış olsa da, bazı üniversitelerde öÄŸrencilerin kendi ilgilendikleri belli bir alanda uzmanlaÅŸmaları için lisansüstü mühendislik eÄŸitimi sunulur.
Japon Ä°nÅŸaat Mühendisleri BirliÄŸi yıllık buluÅŸma konferansı,2009 ÇoÄŸu ülkede, mühendislik dalında lisans derecesi, meslekte uzman olma yolunda ilk adımı oluÅŸturur ve lisans programı daha önce uzmanlaÅŸmış baÅŸka bir kuruluÅŸ tarafından onaylanmak zorundadır.Sertifikalı bir lisans programı tamamladıktan sonra mühendis sertifikası verilmeden önce iÅŸ tecrübesi ve sınav koÅŸulları gibi gereksinimlerin karşılanması gerekir.Lisans sertifikası verildikten sonra ise Amerika, Kanada ve Güney Afrika'da Uzman Mühendis, birçok Milletler TopluluÄŸunda Ä°mtiyazlı Mühendis, Avustralya ve Yeni Zelanda'da Ä°mtiyazlı Uzman Mühendis, birçok Avrupa BirliÄŸi Üyesi Ülkelerinde Avrupa Mühendisi ünvanlarını alır. Mühendislerin uluslararası sınırlar arasında uygulamaya olanak saÄŸlayacak ÅŸekilde birçok topluluÄŸun ilgili meslek kuruluÅŸları arasında uluslararası mühendislik anlaÅŸmaları bulunmaktadır ve mühendislik sertifikaları geçerli sayılır.
DeÄŸiÅŸik ülkeler tarafından verilen deÄŸiÅŸik sertifikaların avantajları yine mühendislik sertifikasının verildiÄŸi ülkeye göre farklılık gösterebilir. ÖrneÄŸin, Amerika BirleÅŸik Devletleri ve Kanada'da sadece lisanslı bir mühendis, imza ve mühür yetkisine sahiptir, kamuya onaylanması için mühendislik plan ve çizimleri sunabilir ve yine kamu ve ya özel sektörün faydalanması için mühendislik hizmetleri verebilir. Bu gereksinim Quebec Mühendisleri Yasası gibi devlet ve il mevzuatı tarafından düzenlenir. DiÄŸer ülkelerde ise, böyle bir mevzuat yoktur. Mesela Avustralya'da, mühendislerin lisansı Queensland eyaleti ile sınırlıdır.Hemen hemen tüm ülkelerde mühendislerin baÄŸlı olduÄŸu ve üyelerini risk ve etik dışı davranışdan koruyan sivil toplum kuruluÅŸları bulunmaktadır. Bu sayede, bu kuruluÅŸlar meslek için etik standartların saÄŸlanmasında önemli bir rol oynar. Mühendislik hizmetleri bu sivil kuruluÅŸların çıkartmış olduÄŸu yönetmelikler gibi birçok devlet kanunu ve çevre hukukuna uymak zorundadır. Aşırı ihmaller karşısında bu kanunların nazarında cezai yaptırımlar söz konusu olabilir.